فهرست مطالب

 تحلیل صنعت فولاد جهان در سال های آتی

مقدمه

تحلیل صنعت فولاد : موازی با پیشرفت اقتصادی در کشورهای مختلف، تعداد درخواستها برای استفاده از این فلز نیز افزایش یافته است. در عین حال بر تولید آن نیز افزوده شده و روز به روز تقاضا برای استفاده از این فلز افزایش میابد . طبق آمارهای زاد و ولد اگر با همین روند پیش برود تا ۳۰ سال آینده جمعیت جهان با ۲۰ درصد رشد به بیشتر از ۹میلیارد نفر افزایش خواهد یافت .

 

در چنین موقعیتی، مقدار تقاضای سالیانه برای این فلز نیز به ۲.۸ تا ۴ میلیارد تن میرسد . البته صنعت فولاد اثر مستقیم بر پخش گازهای آلاینده همچون دی‌اکسید کربن در فضا دارد . نتیجتا صحبت‌های بسیاری از کنار گذاشتن فولاد و استفاده از دیگر مواد معدنی به جای آن می‌شود

 

لذا ، بررسی‌ها تا به امروز نشان داده  که جایگزینی برای فولاد نمیتوان یافت. البته کشورهای جهان در تلاشند که آلودگی های ناشی از صنعت فولاد را کاهش دهند . جهان به سمت شرایطی حرکت میکند که بتواند در کنار صنعتی شدن ، محیط زیست را نیز حفظ کند، به وضوح مشخص است که صنعت فولاد در آینده حذف نخواهد شد ولی نقشه ای برای مهار آلودگی ناشی از ذوب آن پیدا خواهند کرد .

 

 

 

۱-  تحلیل صنعت فولاد جهان در رابطه با تولید آن

صنعت فولاد

با وجود بالا رفتن عرضه برای این فلز در سال ۲۰۲۱ و عبور از بحران تولید کمتر نسبت به مصرف ، کمبود عرضه ای که در سال های گذشته در تولید فولاد به وجود آمد ، به عنوان بزرگترین مشکل در این چند سال اخیر مطرح بوده است . طی سالیان اخیر با تلاش تولید کنندگان به طور مداوم ، هنوز این مشکل حل نشده .

 

تولید فولاد از سال ۲۰۰۹ تاکنون در برخی کشورها اضافه شده در حالی که مصرف فولاد بیشتر از تولید آن است . و بالعکس با توجه به اینکه حفظ محیط زیست یک وظیفه جهانی است ، کشور چین به عنوان بزرگترین مصرف کننده فولاد بخاطر این امر از تولید خویش در چند سال اخیر کاسته و مبادرت به وارد کردن این فلز میکند .

 

تعدیل ظرفیت فولاد سازی به عنوان یکی از اهداف مهم دولت چین برای حفظ محیط زیست از سال ۲۰۱۵ دنبال شده است . براساس اعلام دولت چین ، این کشور تا سال ۲۰۲۰ توانسته است حدودا ۱۶۰ میلیون تن از ظرفیت فولاد سازیهای خود را کم کند . (هرچند که تعدادی از صاحب نظران این صنعت همانند سیمون لاوان معتقدند این کاهش ظرفیت واقعاً رخ نداده است ) .

 

طبق گزارش دولت چین ، در سال۲۰۲۰ توانسته تقلیل ۱۶۰ میلیون تنی هدف گذاری شده را چند سال زودتر از تاریخ در نظر گرفته شده تحقق بخشد . براساس گزارشات ذکر شده میتوان به این نتیجه رسید که کشور چین برای حفظ محیط زیست مبادرت به تعدیل ظرفیت فولاد سازی کرده اما بحران جدیدی در عرصه صنعت فولاد ایجاد کرده است .

۱-۱  صنعت فولاد و رقابت قدرت ها :

با اینکه کشور چین تولید فولاد را کاهش داده است اما کشورهای دیگر نسبت به سرمایه گذاری در صنعت فولاد مبادرت ورزیده و به دنبال افزایش ظرفیت حداکثری آن میباشند . با شروع قرن بیست و یکم ، شرکت های متعدد فولاد سازی با شیوه کوره بلند در مناطق مختلف به ویژه قاره آسیا اقدام به این فعالیت کرده اند . کاملا روشن است که شرکت های آسیایی در آینده پیشگام صنعت فولاد سازی خواهند بود .

 

ظرفیت اسمی تولید فولاد منطقه اروپا در سال ۲۰۲۰ از ۲۶۵/۹ میلیون تن با افزایش ۱۰درصدی به ۲۹۲/۵ تا به امروز رسیده است . و به نظر میرسد تا چند سال آینده به دلایل محیط زیستی از قبیل گرم شدن هوا و آب شدن یخ های قطب شمال این روند رو به کاهش باشد . دولت های اروپایی تا آنجا که آمارها خبر میدهد برنامه ی کاهشی را پیش گرفته اند ، اما ترکیه قصد افزایش ظرفیت فولادسازی در جنوب کشور خویش را دارد.

 

در کشورهای مشترک المنافع مانند روسیه و بلاروس برای تولید بیشتر و جلوگیری از هزینه های استخراج با جایگزین کردن کوره قوس الکتریکی به جای کوره سوزنی باز ، برای بازیافت قراضه و افزایش تقاضا برای این محصول برنامه ریزی شده است . البته بیشتر عملیات ها در این مناطق در رابطه با مدرنیزه کردن روش های تولید کارخانه های فولاد موجود است .

 

پیش بینی میشود با جایگزین کردن شیوه های جدید ، ظرفیت تولیدات آنها تا ۴۰ میلیون تن افزایش یابد . در کشورهای کانادا ، امریکا و مکزیک در سال ۲۰۱۹حدود ۱۷۰/۹ میلیون تن فولاد تولید میشده، به نظر میرسد با ساخت کارخانه های در دست احداث از قبیل نورد سرد و گرم و احیاء، افزایش چشمگیری تا سال ۲۰۳۰ مشاهده شود و از جهتی کاهش هزینه مصرف گاز یکی از عوامل افزایش ظرفیت صنعت فولاد میباشد .

 

بیشتر تولیدات ورق سازی در امریکای جنوبی از طریق کونورتر اکسیژنی انجام میشود ، برزیل بیشترین سهم را در این مناطق داشته است ؛ البته ونزوئلا با ساخت پروژه های جدید قصد دارد در این زمینه تولیدات خود را تا ۲/۶ میلیون تن افزایش دهد .

۲-۱  صنعت فولاد آسیا و آفریقا :

از آنجا که آفریقا برای تولید فولاد و مشتقات آن نسبت به تقاضای منطقه خویش توانایی کافی را نداشته ، این محصول را وارد میکند ، اما تا سال ۲۰۲۳ با ایجاد کارخانه های جدید مبادرت به افزایش تولیدات و حتی صادرات آن دست پیدا میکند . پیش بینی میشود تا سال ۲۰۳۰ ظرفیت صنعت فولاد این منطقه تا ۸۰ میلیون تن افزایش داشته باشد ؛ این افزایش تولید بیشتر در مصر و نیجریه خواهد بود .

 

در خاورمیانه علی الخصوص ( ایران ) شیوه قوس الکتریکی غالب بر دیگر روش ها است و بدون تردید این روش تا دو دهه دیگر بهترین روش خواهد ماند . با افزایش تولیدات در خاورمیانه و پیش گرفتن روشهای احیا و نورد مازاد بر پروژه های موجود باعث قطع شدن واردات به این مناطق خواهد شد  . تا سال ۲۰۳۰ پیش بینی میشود که تولیدات فولاد خاورمیانه ۱۲۰ میلیون تن افزایش داشته باشد که در این افزایش ایران در صدر جدول خواهد بود .

 

گنجایش هند در تولید فولاد به گونه ای رو به رشد است که از سال ۲۰۱۹ تا به امروز دو برابر افزایش تولید داشته ، میتوان گفت از ۱۸۰ میلیون تن به ۳۳۰ میلیون تن رسیده است . از سال ۲۰۱۹ تا به امروز هندوستان حدود ۱۵میلیون روپیه برای افزایش تولید هزینه داده اما دیگر برای افزایش برنامه ای ندارد و ما به التفاوت تولید نسبت به تقاضا را وارد میکند ، روش کنورتور اکسیژنی در این کشور روش قالب است زیرا معادن زغال سنگ در چند استان به وفور یافت میشود که با این روش تولید فولاد راحت تر میباشد .

 

از آنجا که خاورمیانه نسبت به بیشتر مناطق دنیا دارای معادن بیشتری است لذا این منطقه با بالا بردن ظرفیت تولید خویش نسبت به دیگر مناطق روند رو به رشدی را تجربه میکند که همین امر نه تنها واردات فولاد را به این منطقه کاهش میدهد بلکه بیشترین صادرات را در بازار جهانی از آن خویش خواهد کرد .

 

 

۲-  پیش بینی آینده صنعت فولاد در چین

 

۱-۲  تقابل صنعت فولاد با محیط زیست  :

 

در قسمت قبل بیان کردیم که کشور چین برای مراقبت از محیط زیست تولید خویش را کاهش داده که همین امر مشکل جدی برای جهان به بار خواهد آورد . لذا با بررسی هدف گذاری چین و تاثیر آن بر این کشور و دیگر مناطق جهان خواهیم گفت که در آینده این وضعیت چه خواهد شد .

 

با اینکه تولید چین روند کاهشی دارد اما مصرف فولاد هر ساله رو به افزایش است ، با بررسی مقدار مصرف این فلز در چین از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ نشان دهنده افزایش ۸ درصدی آن معادل ۱۸۰ میلیون تن میباشیم .

 

صاحب نظران صنعت فولاد در دنیا افزایش نرخ فولاد را به خاطر این عمل چین در سالهای آتی پیش بینی میکنند . با در پیش گرفتن این استراتژی رشد اقتصادی چین کاهشی نداشته زیرا درست است که تولید فولاد را کاهش داده اما بجای آن در عرصه الکترونیک و تولید قطعات وسایل الکترونیکی ، روند صعودی اقتصاد خویش را حفظ کرده است .

 

سیاست های پولی و بانکی چین در تمام عرصه ها مخصوصا در قطعات الکترونیکی و مشتقات نفتی و پتروشیمی و حمایت از خرده کارگاه ها دانست که  باعث رونق اقتصادی در این کشور شده . همچنین صادرات چشمگیر چین به جهان، علی الخصوص بازار پر رونق خاورمیانه و افریقا دگرگونی اقتصادی با روند صعودی خوبی برای این کشور به ارمغان اورده است .

 

۲-۲  صنعت فولاد و کلید طلایی

صادرات ، کلید طلایی چین برای رسیدن به رتبه اول اقتصادی جهان میباشد که به نظر میرسد سالانه با ۱۵ درصد رشد همراه باشد.با نظر کارشناسی شده بانک جهانی ، چین اگر به روند کاهشی خویش در صنعت فولاد ادامه دهد نه تنها ضرری جبران ناپذیر به اقتصاد جهان وارد خواهد کرد بلکه خود نیز با مشکل مواجه خواهد شد به گونه ای که پیش بینی میشود تولید فولاد با کاهش ۳/۴ درصدی سالانه تا سال ۲۰۲۶ ، اقتصاد چین را نزولی کند .

 

با توجه به برنامه کاهشی چین و عواقب آن ، دولت چین در نظر گرفته است برای جلوگیری از کاهش رشد اقتصادی و استفاده اقتصادی از تولید صعودی فولاد تاسیسات جدیدی در ایران بر اساس قرارداد ۲۵ ساله خویش بنا کند و با این عمل از روند کاهشی اقتصاد خویش در سال های آینده بکاهد . با انجام این عمل توسط چین، ایران در صادرات دچار مشکل خواهد شد و در سال های آتی صنعت فولاد ایران با وجود رقابت فولاد چین در منطقه مشکلی اساسی در پیش خواهد داشت .

 

چین تا سال ۲۰۳۰ عمده صادرات فولاد خویش را از منطقه ای که از ایران اجاره کرده است انجام خواهد داد اما این راهکار چین خلاف منافع ایران خواهد بود و بدون شک در آینده جنگ تجاری در زمینه صنعت فولاد بین این دو کشور رقم خواهد خورد .

 

چین نیازمند کارگاه های کوچک بیشتری است تا بتواند وام های کمتر با بهره برداری بیشتر داشته باشد از این رو تمام بانک های کوچک و بزرگ چینی ملزم شده اند وام هایی بدون بهره برای تاسیس کارگاه های کوچک بپردازند تا سریعتر بتواند با حجم بالای صادرات رشد اقتصادی خویش را سرعت ببخشد .

 

نشانه ها حاکی از آن است که اقتصاد چین شکست ناپذیر است اما پرداخت وام های بی رویه و افزایش بدهی های بانکی باعث کمبود نقدینگی و بالا رفتن تورم خواهد شد بر همین اساس با کمبود نقدینگی و نپرداختن بدهی های کشور به دیگر کشورها که بیش از دوبرابر درآمد چین میباشد اگر با همین روند پیش برود حدودا پنجاه سال دیگر شاهد فروپاشی اقتصادی چین خواهیم بود .

 

۳-۲  مسکن و خودرو عوامل رشد صنعت فولاد

 

رشد اقتصادی چین به دو عامل مهم بستگی دارد ، اول اینکه صنعت فولاد دو بخش مصرفی خویش که عبارتند از خودرو سازی و حوزه مسکن را با تولید داخلی خود رفع کند سپس با زیر ساخت و ایجاد پروژه های صنعت فولاد در جنوب ایران نه تنها از واردات فولاد جلوگیری کند بلکه مهمترین بازار فولاد که بازار خاورمیانه و آفریقا است را از آن خود سازد .

 

حوزه مسکن برای کشور چین بسیار حیاتی است و بیشترین مقدار مصرفی فولاد را به خود اختصاص داده است لذا سرمایه گذاری در این حوزه رشد اقتصادی خوبی به دنبال دارد ، فعالان در این حوزه از گرانی شدید مسکن در سالهای آتی خبر میدهند تا جایی که دولت نیز محدودیت هایی در این حوزه در قالب قوانین وضع کرده است ، مانند قانون تک مسکنی یا مالیات شدید برای خانه های با متراژ بالا، و دیگر قوانینی که بتواند تورم مالی در این حوزه را کنترل کند .

 

بازار دیگری که چین را متحول کرد بازار خودرو بود که هم اکنون از ظرفیت بالایی برخوردار است و ۱۹ درصد مصرف فولاد را به خود اختصاص داده ، تولید خوردرو از یک میلیون قطعه در سال ۲۰۱۷ به دو میلیون خودرو در سال ۲۰۲۱ رسیده است . چین با دستیابی به تکنولوژی ساخت خودروهای برقی و تولید ارزان آن تا سال ۲۰۲۴ بازارهای جهان را تا درصد بالایی از آن خود خواهد کرد .

 

رقابت دو غول تجاری امریکا و چین در بازار خوردرو مثال زدنی است به گونه ای که انتظار میرود بخاطر هزینه ارزان خودروهای چینی این بازار در سال های آتی بدست چین خواهد افتاد اما آمریکا با رفتن به سمت هسته ای کردن سوخت خودروها کابوسی برای چین باقی خواهد ماند . چینی ها خود پیش بینی میکنند که تا سال های آینده بتوانند شیوه جدیدی از تولید فولاد را کشف کنند با دستگاه هایی با صرفه اقتصادی بیشتر به طوری که درصد کمی آلایندگی داشته باشد ، به این شیوه : روش ضربه ای میگویند .

 

در آخر اینکه فولاد چه در چین و چه در تمام جهان ، حدودا تا سال ۱۵۰۰ ادامه دارد ،بدون شک یک قرن دیگر جهانی بدون صنعت فولاد را تجربه خواهیم کرد زیرا تلاش محققان برای جایگزین قرار دادن فلز یا غیر فلزی به جای فولاد ثمر بخش خواهد بود .

 

 

 

 

۳-  پیش بینی آینده صنعت فولاد در آمریکا

 

۱-۳  ترامپ با صنعت فولاد چه کرد

آمریکا دومین مصرف کننده فولاد بعد از ابر کشور چین میباشد ،که سالانه حدودا بالای صد میلیون تن مصرف دارد که در هر سال حدود ۳.۴ درصد به آن افزوده میشود ؛ میتوان گفت ترامپ موثرترین رئیس جمهور آمریکا بود که در دوره خویش با توجه ویژه به صنعت امریکا از جمله صنعت فولاد ، نسبت به افزایش تولید این فلز قدم بزرگی برداشت .

 

افزایش تعرفه بر واردات فولاد از تصمیمات ترامپ بود که باعث تولید بیشتر این فلز در کنار دیگر تولیدات داخلی شد ، ترامپ با سیاست انحصار اقتصادی که در سر داشت باعـث جلوگیری تجارت آزاد شده بود که به همین علت دلار نیز قوت گرفت و با خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا ، یورو نیز حالت نزولی به خود گرفت که این امر نیز کمک شایانی به ارزش دلار کرد .

 

 با آمدن دولت بایدن دوباره درب های تجارت آزاد باز شد اما برای جلوگیری از کاهش تولید داخلی راهکارهایی در پیش گرفته شد مانند کاهش هزینه مالیات تولید کنندگان بویژه در صنعت فولاد .

با توجه به نظام سرمایه داری امریکا و مصرف منابع این کشور با تقاضای بالاتر از استاندارد جهانی توسط مصرف کنندگان یکی از عوامل رشد بازار فولاد و صنایع دیگر میباشد البته دولت امریکا بیشتر از آنکه در کشور خویش به تولید بپردازد روی تولیدات دیگر کشورها سرمایه گذاری میکند ، دولت بایدن با در پیش گرفتن سیاست های ضد سرمایه داری در صدد تولید در کشور و ایجاد اشتغال برای تمام امریکایی ها و مهاجران میباشد اما در سرمایه گذاری خارجی ضعیف عمل میکند که همین امر باعث بالا رفتن هزینه های داخلی میشود .

 

۲-۳  عوامل افول صنعت فولاد امریکا

 

جنگ های پی در پی ایالات متحده در شرق و غرب آسیا باعث تورم مالی ۲ درصد دراین کشور شده که پیش بینی میشود در سال های آتی با سیاست های در پیش گرفته شده دولت امریکا در مورد افزایش بودجه نظامی و کاهش سرمایه گذاری تا سال ۲۰۳۰ به تورم بالای ۸ درصد برسد و همین امر باعث میشود امریکا یکی از بزرگترین مشتری های صنعت فولاد خاورمیانه شود و چین با تولید بالای فولاد در جنوب ایران این بازار را در دست خواهد گرفت و همین امر وابستگی اقتصادی امریکا به چین را در سال های آتی نشان میدهد .

 

برای استخراج نفت و گاز نیاز به دکل های نفتی میباشد که ایالات متحده در صدد افزایش دکل های نفتی خویش بوده و همین امر نشان دهنده مصرف فولاد و صعودی بودن آن از ۸ درصد به ۱۵ درصد میباشد که از سال ۲۰۱۹ دکل های نفتی از ۱۰۲۵ دکل به ۱۷۹۵ دکل تا امروز رسیده است .

 

شرکت های خودرو سازی ، کشتی سازی ، ساخت و ساز ، و شرکت های نفت و گاز مهمترین مصرف کنندگان صنعت فولاد میباشند ، تولید خودرو در این سال ها با در دست گرفتن بازار های عراق ، افغانستان و کشورهای امریکای جنوبی با ۲۰ درصد افزایش تولید از سال ۲۰۲۱ حدود ۳۰ درصد از مصرف صنعت فولاد را از آن خویش کرده است .

 

پیش بینی میشود در سالهای آینده به دلیل گران شدن بیش از حد انرژی و پر مصرف بودن خودروهای آمریکایی ، شهروندان این کشور به سمت خودروهای چینی ، ژاپنی و کره ای روی آورند و همین امر تولید خودروهای داخلی را کاهش میدهد که باعث پایین آمدن مصرف فولاد شود اما شرکت تسلا و فورد به دنبال ساخت خودرو هایی با سوخت اتمی هستند که اگر موفق به ساخت چنین خودروهایی شوند شرکت های خودرو سازی دیگر کشورها حداقل پنج سال زمان میبرد تا با این تکنولوژی آشنا شوند همین امر موجب رشد بالای تولید خودرو های تسلا و فورد خواهد شد که مصرف فولاد دوباره صعودی خواهد شد .

 

اما خبر بدی که برای دولت و مردم این کشور وجود دارد فعال شدن آتشفشان سنت هلن در واشنگتن حدود ۱۰ سال دیگر ضرر بزرگی به اقتصاد آمریکا خواهد زد که بخش تولید استثنا است اما باعث فلج شدن بخش سرمایه گذاری این کشور میشود و نیاز به کمک کشورهای دیگر برای رفع این مشکل میباشد بدون شک چین بیشترین کمک را خواهد کرد و وابستگی اقتصادی امریکا به چین بیشتر خواهد شد . لذا پیش بینی میشود صنعت فولاد در امریکا به علت تخریب واشنگتن با فعال شدن آتشفشان سنت هلن سیری صعودی خواهد داشت و بیشترین بازار مصرفی از آن شرکت های عمرانی خواهد بود .

 

تولید خودرو در امریکا از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۱ با ۱۰ درصد افزایش به ۸/۵ میلیون دستگاه در سال رسیده است اما با پیش بینی هایی که قبلا توضیح دادیم به نظر میرسد این روند در سال های آینده سیری نزولی خواهد داشت به گونه ای که تا سال ۲۰۲۴ با ۳۰ درصد کاهش به ۶ میلیون قطعه برسد . همین امر  باعث کاهش مصرف فولاد خواهد شد اما این روند مقطعی خواهد بود .

 

بیشترین تقاضا برای فولاد متعلق به بخش ساخت و ساز میباشد که حدود ۵۰ درصد مصرف این فلز را به خود اختصاص داده است ، با ساخت شهرهای جدید در ایالات اوهایو ، واشنگتن ، نیواورلئان و وزیدن طوفان های شدید و خرابی هایی که به بار میاورد مصرف این فلز را دو چندان میکند . پیش بینی میشود با شروع سال ۲۰۲۲ و جنگ امریکا و ایران ، ایالات متحده بازار خاورمیانه را تسخیر کند و همین امر یک رقابت سنگین با چین نیز در پی دارد .

 

۳-۳  صنعت فولاد در غرب و شرق

 

امریکا از لحاظ قیمت تمام شده تولید فولاد نمی تواند با چین، ایران و ترکیه رقابت کند ، همین امر باعث ضرر های زیادی در صنعت فولاد برای تولید کنندگان امریکایی در طولانی مدت میشود ، لذا دولت ایالات متحده با معافیت های مالیاتی برای تولید کنندگان مرهمی بر این زخم شده است اما امریکا قصد دارد با ایجاد سرمایه گذاری در مکزیک و استفاده از نیروهای ارزان مکزیکی از این ضررها تماما جلوگیری کند . دولت امریکا بخشی از فولاد خویش را نیز وارد میکند و آمارها نشان میدهد در سال ۲۰۱۸ حدود ۵۰ میلیون تن واردات فولاد داشته است اما با برنامه های پیش رو این واردات روند کاهشی داشته و به نظر میرسد حجم واردات تا سال ۲۰۲۵ به صفر برسد .

 

نتیجه :  آنکه امریکا به دلیل داشتن رقیب تجاری همچون چین با مشکلات زیادی روبه رو شده و حوادث طبیعی نیز برای به چالش کشیدن امریکا به چین کمک میکند تا در آینده امریکا به پله دوم اقتصاد جهان سقوط کند . خاورمیانه نیز در صدر جدول صنعت فولاد خواهد درخشید به شرط آنکه دست چین را در این سرزمین از صنعت فولاد کوتاه کند . اروپا و افریقا از تماشاگران خواهند بود . آینده صنعت فولاد با توجه به آمار ها و حوادث پیش رو بسیار پر فراز و نشیب است اما میتوان با تحقیق و بررسی فرآیند تولید آن را با شیوه ای نوین انجام داد که این عمل برای ماندن این صنعت در اوج خود کارا باشد .

 

۰ ۰ رای
رتبه دهی
Subscribe
Notify of
guest
0 دیدگاه
بازخورد داخلی
مشاهده همه نظرات

Call Now